خارش یکی از مشکلات شایع و آزاردهندهای است که افراد زیادی را درگیر میکند. البته خیلیها هم آن را جدی نمیگیرند و تا وقتی خستهشان نکرده، کاری به کارش ندارند. این گروه تا جایی پیش میروند که گاهی پوستشان از شدت خارش زخم میشود، ولی باز هم ترجیح میدهند درمانش نکنند و یا حداقل درمانش را مهم نمیدانند. در حالی که همین خارش به ظاهر ساده میتواند ناشی از مشکلات مهمی باشد که به درمان خاصی نیاز دارد.دکتر امیرهوشنگ احسانی، متخصص پوست و مو و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در این باره می گوید:
خارش های پوستی یک نشانه است که بسیاری از بیماری های پوستی و غیرپوستی می تواند عامل بروز آن باشد، بنابراین زمانی که فرد با احساس خارش به پزشک مراجعه می کند، ابتدا باید علت اصلی را تشخیص داد.
خارش های پوستی ممکن است به دلیل مشکلاتی مانند گزش حشرات، اگزما، خشکی و حساسیت های پوستی ایجاد شود و همچنین می تواند علامتی از یک مشکل داخلی باشد.
لذا نباید خارش را نادیده گرفت و با تصور این که مشکل چندان مهمی نیست، نسبت به آن بی توجه بود.
افراد در صورت احساس خارش باید دقت کنند که این خارش از چه سنی و چه زمانی ایجاد شده، چه مدتی ادامه پیدا کرده است و در چه قسمتی از بدن احساس می شود؟
مسلما برای فردی که پس از برگشت از کوه یا جنگل دچار چنین مشکلی شده است، اولین تشخیص، گزش حشرات و حساسیت به گیاهان و سایر عوامل موجود در طبیعت است، اما در صورتی که شخصی در دوره سالمندی و در سنین حدود شصت تا هفتاد سالگی با احساس خارشی که چند ماه است ادامه یافته به پزشک مراجعه می کند، باید به این موضوع دقت کنیم که خارش ممکن است ناشی از یک مشکل داخلی باشد.
بسیاری از بیماری های کبدی و کلیوی مانند نارسایی کلیه می تواند با احساس خارش نمایان شود. در مورد بعضی از سرطان های خون نیز حتی ممکن است بیمار ابتدا با احساس خارش ساده به پزشک مراجعه کند، اما پزشک باید با معاینه دقیق و گرفتن شرح حال از بیمار، علت اصلی خارش را تشخیص دهد تا درمان مناسب انتخاب شود.
هر خارشی، یک درمان دارد
یکی پوستش خیلی خشک است و به همین دلیل دائم از احساس خارش رنج می برد. شخصی به دلیل گزش حشرات احساس خارش می کند. یکی دیگر پوستش می خارد، چون به اگزما یا حساسیت پوستی مبتلاست و... بدون شک وقتی علل ایجاد خارش تا این حد گسترده و متنوع است، شیوه های درمان آن هم متفاوت خواهد بود.
دکتر احسانی با اشاره به این نکته، خاطرنشان می سازد: علت اصلی ایجاد خارش حتما باید به درستی تشخیص داده شود، چرا که خارش به هر علتی که ایجاد شده باشد، درمان خاصی نیاز خواهد داشت. به این معنا که درمان خارشی که در اثر کهیر ایجاد شده با خارشی که ناشی از گزش حشرات است، تفاوت دارد.
ممکن است خارش به دلیل واکنش های دارویی ایجاد شده باشد. در این شرایط بیمار باید با نظر پزشک، دارو را قطع کرده و از ضدخارش های مناسب استفاده کند.
علاوه بر این، بسیاری از بیماری های پوستی مانند اگزما، حساسیت ها، پسوریازیس و لیکن پلان نیز می تواند همراه با خارش نمایان شود که البته در چنین مواردی ضایعات پوستی، به تشخیص علت اصلی کمک می کند.
در شرایطی که هیچ ضایعه پوستی وجود نداشته باشد، وجود مسائل و مشکلات داخلی مطرح می شود که با معاینات و بررسی های دقیق می توان آن را به درستی تشخیص داد و درمان مناسب را آغاز کرد.
به عنوان نمونه برای کسی که به دلیل نارسایی کلیه دچار خارش شدید می شود، نمی توان با استفاده از داروهای ضدخارش معمولی او را درمان کرد. در این شرایط نوردرمانی یا فتوتراپی یکی از درمان های مناسب خواهد بود.
خارش پوستتان را تسکین دهید
خارش حسی آزاردهنده است و به همین دلیل به محض احساس خارش، افراد سعی می کنند به شیوه های مختلف آن را تسکین بخشند، اما آیا واقعا در کنار درمان، می توان به کمک داروهای مختلف احساس خارش را برطرف کرد؟
دکتر احسانی در پاسخ به این سوال، می گوید: به کمک داروهای موضعی می توان احساس خارش را تسکین بخشید. این داروها اغلب خنک کننده است و باعث کاهش احساس خارش می شود. در واقع، پمادها و کرم های ضدحساسیت موضعی می تواند خارش را کمتر کند.
آنتی هیستامین ها و ضدخارش ها نیز داروهای شناخته شده ای در دنیاست که امروزه نسل های مختلفی از آنها وجود دارد.
داروهای نسل اول که ضدخارش های خوبی نیز به حساب می آید، معمولا موجب خواب آلودگی فرد می شود. در نتیجه کسی که از این داروها استفاده می کند، شاید به خوبی نتواند به سایر کارهای روزمره اش هم برسد.
به همین دلیل دانشمندان نسل های جدیدی از این داروها را ساخته اند که این مشکل را حل می کند و امروزه نسل های دو و سه این داروها در حالی که ضدخارش های خوبی هستند، میزان خواب آلودگی را نیز کاهش داده و آن را به حداقل می رساند.
به گفته این متخصص پوست و مو، در مواردی که بیماری های خاص پوستی و غیرپوستی موجب احساس خارش شده باشد، داروهای مورد استفاده نیز متفاوت خواهد بود.
خشکی پوست، مهم ترین عامل ایجاد خارش وقتی پوست شما می خارد، حتما باید به شرایط محیطی هم توجه داشته باشید و سعی کنید با اجتناب از قرار گرفتن در معرض مواردی که موجب خارش پوست می شود، وضع را بهبود بخشید.
دکتر احسانی درباره عواملی که خارش را تشدید می کند، چنین توضیح می دهد: آب و هوای سرد و خشک موجب پیدایش محیط مناسبی برای خارش پوست می شود و به همین دلیل معمولا افرادی که دچار حساسیت یا اگزما هستند، خارش شان در فصل سرد و خشک بیشتر خواهد شد.
در مواقعی خاص، بعضی از بیماری ها، گرما یا تعریق، خارش را تشدید می کند.
علاوه بر این موارد، بعضی از افراد در محیط های کاری با موادی مانند بخار گازهای سمی یا غیرسمی یا بخار مواد شیمیایی در تماس هستند که می تواند موجب ایجاد خارش شود.
آلودگی هوا و ذراتی که در هوا وجود دارد نیز می تواند یکی از عوامل ایجاد حساسیت پوستی و در نتیجه خارش باشد.
این متخصص پوست و مو با تاکید بر این که به طور کلی خشکی پوست یکی از شایع ترین علل خارش است، می گوید: شاید خشکی پوست علت اصلی خارش پوست 50 تا 50 درصد افراد مسنی باشد که سنشان بیشتر از 60 سال است. این افراد باید با استفاده از کرم های مرطوب کننده و چرب کننده مناسب و همچنین لوسیون های بدن، خشکی پوست را درمان کنند تا خارش هم بهبود یابد.
منبع: جام جم - نیلوفر اسعدی بیگی